TEORIA PRZEWODZENIA OPIERAJĄCA SIĘ O CECHY CHARAKTERU CZ. II

Barnard nie twierdzi, że jest to ideał przywódcy, jednak drugi aspekt przewodzenia wiąże on ze swoją definicją o odpowiedzialności. Niestety, nie podaje listy cech, co umożliwiłoby ocenę cech przywódców.

Erwin H. Schell. Zdaniem Schella wyliczanie wszystkich cech charakteru potrzebnych dla efektywnego działania osoby na stanowisku kierowniczym jest bezużyteczne. Jednak są pewne cechy osobiste, takie jak: zainteresowania i przyjazny stosunek do ludzi, silna osobowość oraz ścisłość umysłu, których brak u osób zajmujących stanowiska kierownicze w dużym stopniu ograniczy efektywność ich działania 3. Schell nie podaje źródeł, na których się opiera, wydaje się jednak, że jego twierdzenia wynikają z osobistych doświadczeń.

Psychologowie społeczni. Badania rozpoczęte przez zwolenników metody wyodrębniania cech charakteru kontynuowali psychologowie społeczni, którzy w miarę upływu czasu ulepszali swoje metody badań oraz poważnie przeanalizowali zarówno swoje hipotezy, jak i terminologię. Jednak zdaniem naukowców4 nie ma dowodów na istnienie wspólnych cech charakteru przywódców, nie ma konieczności wyodrębniania i szukania takich cech, sprawa zróżnicowania cech osobistych niezbędnych dla potencjalnego przywódcy lub dla efektywności działania przywódcy jest otwarta i nie badano związków między przywódcami.

Niedoskonałość metody wyodrębniania cech charakteru. Pierwszą reakcją czytelnika studiującego wyniki pracy tej grupy jest chyba uczucie dezorientacji. Autorzy nie wyjaśniają swych metod badań i mają tendencje do uogólniania. Nie wyjaśniają oni również, ile osób badali, czy liczba ich była wystarczająca i w jakim czasie prowadzono obserwacje, nie podają informacji o poziomie rozwoju przedsiębiorstw i wielu innych danych niezbędnych dla czynienia uogólnień.

Jednak nawet spełnienie tych wszystkich wymagań nie zapewniłoby absolutnie dokładnego określenia cech charakteru potrzebnych przywódcy. Cechy wymieniane przez poszczególnych autorów tej grupy nie pokrywają się. Może dlatego, że spotykali zupełnie różne cechy, może z powodu trudności semantycznych. Jeśli prawdziwe jest pierwsze przypuszczenie, trzeba by było przede wszystkim określić cechy charakteru przywódcy, a następnie znaleźć metody ich wykrywania. Jeśli natomiast prawdziwe jest drugie przypuszczenie, trzeba ustalić znaczenie poszczególnych terminów.

Wreszcie żaden z trzech autorów nie był w stanie określić, co oznacza słowo „efektywność”, ani wyodrębnić cech potrzebnych do jej osiągnięcia. Ta trudność dowodzi chyba, że cechy „niezbędne” przywódcy nie są w rzeczywistości tak absolutnie niezbędne. Jeśli jest ich dziesięć, czy przywódca będzie dobrze działał mając tylko siedem? W jakim stopniu jednostka powinna odznaczać się każdą z tych cech?

Leave a Reply